Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w sprawach kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Głównym celem regulacji jest rozładowanie zatorów w sądach w sprawach frankowych, które dotyczą głównie konsumenckich kredytów i pożyczek hipotecznych we frankach. Ustawa zostanie poddana pod pierwsze czytanie na najbliższym posiedzeniu Sejmu, które odbędzie się w dniach 15-17 października.
Najważniejsze ułatwienie dla konsumentów
Kluczową zmianą dla kredytobiorców jest wprowadzenie automatycznego wstrzymania spłaty kredytu. Z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu bankowi, z mocy prawa wstrzymywany jest obowiązek spłaty rat przez konsumenta. W takiej sytuacji bank nie może wypowiedzieć umowy ani zgłosić konsumenta do Biura Informacji Kredytowej (BIK). Zmiana ta ma doprowadzić do umorzenia z mocy prawa wszystkich trwających postępowań dotyczących zabezpieczeń spłaty.
Projekt umożliwia również pozwanemu konsumentowi złożenie wniosku, aby sąd w wyroku rozliczył wzajemne roszczenia stron wynikające z nieważności umowy i orzekł o ich różnicy poprzez jej zasądzenie.
Usprawnienia postępowania
Aby przyspieszyć procesy, ustawa wprowadza usprawnienia proceduralne, zakładające m.in.:
– rozszerzenie orzekania na posiedzeniach niejawnych;
– możliwość zdalnego lub pisemnego przesłuchania świadków, nawet wbrew sprzeciwowi strony;
– rozpoznawanie spraw frankowych w drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym, niezależnie od wartości zaskarżenia.
Projekt przewiduje także ułatwienia w zawieraniu ugód, w tym powołanie e-sądu do ich zatwierdzania oraz poszerzenie kompetencji referendarzy sądowych (np. kierowanie do mediacji i umarzanie postępowań).
Projekt zawiera rozwiązania zachęcające i premiujące banki:
Bank może otrzymać zwrot połowy wpisu sądowego, jeżeli wycofa swoje powództwo w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie ustawy (dotyczy to również apelacji i skargi kasacyjnej).
Najważniejszą zmianą jest modyfikacja zasad zgłaszania zarzutu potrącenia: banki mogą podnieść zarzut potrącenia aż do zamknięcia rozprawy w II instancji (lub do wydania wyroku w apelacji w razie niejawności). Zasada ta ma obowiązywać również w sprawach już toczących się. Modyfikacja zasad zgłaszania potrącenia to jedna z największych kontrowersji w projekcie.
Jednocześnie, wprowadzono korzystny dla frankowiczów zapis dotyczący kosztów procesu: bank poniesie koszty procesu (niezależnie od wyniku) w części, w jakiej powództwo zostało oddalone wskutek uwzględnienia zarzutu potrącenia. Zasada ta ma zastosowanie także do trwających już spraw, w których bank złożył oświadczenie o potrąceniu przed wejściem w życie ustawy, o ile konsument nie zakwestionował zasadności tego zarzutu.
