Banki ponownie kontaktują się z klientami posiadającymi kredyty mieszkaniowe ze zmiennym oprocentowaniem opartym na WIBOR, proponując podpisanie aneksu do umowy kredytowej. Celem jest wprowadzenie tzw.klauzuli awaryjnej, która określa sposób wyznaczenia oprocentowania w przypadku zaprzestania publikacji WIBOR lub istotnej zmiany metody jego ustalania. Jest to zabezpieczenie na wypadek, gdyby WIBOR przestał być dostępny, aby kredyt mógł być obsługiwany.
Działania te wynikają z unijnego rozporządzenia BMR, które zobowiązuje banki do posiadania planów działania na wypadek istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania danego wskaźnika referencyjnego. Klauzule awaryjne są obowiązkowe dla nowych umów od 2018 r., dlatego propozycje aneksów trafiają głównie do posiadaczy starszych kredytów hipotecznych. Akcja nie ma bezpośredniego związku ze sporami sądowymi o WIBOR, lecz z postępującą reformą wskaźników referencyjnych – WIBOR ma bowiem zostać zastąpiony przez nowe indeksy z rodziny POLSTR/WIRON z końcem 2027 r.
Podpisanie aneksu jest dobrowolne. Krótkoterminowo niepodpisanie aneksu nie pociąga za sobą żadnych sankcji ani zmian warunków kredytu, a oprocentowanie nadal będzie bazować na WIBORze. W przypadku likwidacji WIBOR bez podpisanego aneksu, banki zakładają tymczasowe „zamrożenie” ostatniej znanej wartości WIBOR lub liczą narozwiązanie systemowe na poziomie ustawowym, np. rozporządzenie Ministra Finansów, które z mocy prawa zastąpi WIBOR nowym wskaźnikiem, jak miało to miejsce z LIBOR CHF na SARON CHF.
Podpisanie aneksu nie wpływa na bieżące oprocentowanie ani wysokość rat kredytu. Marża, okres kredytowania i inne parametry umowy pozostają bez zmian. Dopiero po faktycznym zniknięciu WIBOR uruchomi się mechanizm zamiany na nowy wskaźnik (np. WIRON/POLSTR) z zastosowaniem tzw.spreadu korygującego, który ma zapewnić neutralność ekonomiczną zmiany i sprawić, by rata kredytu pozostała na podobnym poziomie.
Zalecamy dokładne przeczytanie aneksu i w razie wątpliwości konsultację
z ekspertem. Warto zwrócić uwagę na nietypowe zapisy, np. propozycję zastąpienia WIBOR stopą referencyjną NBP. Zaznaczyć należy jednak, że w przypadku potencjalnego rozważania wytoczenia powództwa przeciwko bankowi w przyszłości, aneks może zostać wykorzystany przez bank jako dowód akceptacji nowych warunków. Jednak samo wprowadzenie klauzuli awaryjnej nie zamyka drogi do pozwania banku o wyeliminowanie WIBOR z powodu uchybień przy zawieraniu umowy.



