Sąd Okręgowy w Warszawie skierował kolejne dwa pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa C-630/25). Tym razem chodzi o kredyty hipoteczne sprzed 2017 r., w których stosowano wskaźnik WIBOR ustalany przez stowarzyszenie ACI Polska (zrzeszające banki panelistów WIBOR), a nie – jak obecnie – przez spółkę GPW Benchmark S.A., wpisaną na unijną listę administratorów wskaźników referencyjnych.
Pytania koncentrują się na dyrektywie 93/13/EWG dotyczącej nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich a dotyczą umów sprzed wejścia w życie rozporządzenia BMR (2016/1011) w sprawie wskaźników stosowanych jako benchmarki w instrumentach finansowych i umowach finansowych (rozporządzenie BMR zostało wprowadzone po aferach związanych z manipulacjami stawkami LIBOR i EURIBOR w latach 2008–2012).
Sąd Okręgowy pyta TSUE m. in. o:
1. Obowiązki informacyjne banków (przed 1 stycznia 2018 r., tj. wejściem w życie BMR).
Czy dyrektywa nakładała na bank obowiązek poinformowania konsumenta o:
– podmiocie opracowującym wskaźnik referencyjny (np. ACI Polska);
– szczegółowych zasadach ustalania wskaźnika (w tym treść regulaminu);
– fakcie, że wskaźnik jest wyliczany na podstawie deklaracji grupy banków, a nie rzeczywistych transakcji rynkowych.
2. Ocenę nieuczciwości warunku umownego.
Czy za nieuczciwy (art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG) można uznać warunek umowny posługujący się wskaźnikiem referencyjnym, który:
– jest wyliczany na podstawie deklaracji banków, a nie rzeczywistych transakcji,
– nie jest zdefiniowany w prawie krajowym ani unijnym, lecz w wewnętrznym regulaminie stowarzyszenia banków/ich pracowników,
– nie jest nadzorowany przez żaden organ państwowy,
– nie odzwierciedlał rzeczywistych kosztów finansowania kredytu.
Sąd Okręgowy zwraca uwagę na na podatność WIBOR na manipulacje. W ocenie SO, obowiązek transakcyjny dla WIBOR był ograniczony czasowo i kwotowo, nie chronił przed uzgodnionym działaniem banków – panelistów ani przed zawyżeniem stawki.
TSUE już rozpatruje podobną sprawę C-471/24, dotyczącą kredytów zawieranych po wejściu w życie rozporządzenia BMR. Nowe pytania sądu warszawskiego mogą więc rozszerzyć zakres analizy Trybunału na umowy sprzed 2018 r.
Jeśli Trybunał uzna, że banki miały obowiązek szczegółowo informować o zasadach ustalania WIBOR, może to otworzyć drogę do kolejnej fali pozwów i rewizji starych umów kredytowych opartych na WIBOR.
Nasza kancelaria od lat reprezentuje kredytobiorców w sporach z bankami – zarówno w sprawach frankowych, jak i dotyczących WIBOR.
Monitorujemy każde nowe orzeczenie TSUE i pomagamy klientom ocenić, czy ich umowa kredytowa może być kwestionowana.
Skontaktuj się z nami, jeśli Twój kredyt został zawarty przed 2018 rokiem i chcesz sprawdzić, czy zawiera klauzule oparte na WIBOR.
