Polski sąd skierował do TSUE istotne pytanie – czy obciążenie konsumenta wysokimi kosztami procesu, gdy przegra sprawę o zwrot kapitału kredytu wniesioną przez bank, jest zgodne z dyrektywą 93/13? Sąd zauważył bowiem, że w polskim prawie koszty procesu są znacznie wyższe, gdy powództwo wnosi bank, a nie konsument. W efekcie – jeśli konsument przegra taką sprawę – zapłaci dużo więcej, niż gdyby przegrał sprawę, którą sam wcześniej wytoczył o stwierdzenie nieważności umowy.
Konsument zawarł w 2008 r. kredyt indeksowany do CHF na 640.000 zł. W 2020 r. pozwał bank o stwierdzenie nieważności umowy i zwrot wpłat. W 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie stwierdził nieważność umowy, zasądził pieniądze na rzecz konsumenta i obciążył bank kosztami. Bank przegrał również apelację. Po tej porażce bank wniósł nowe powództwo przeciwko konsumentowi – tym razem o zwrot kapitału kredytu (640.000 zł) oraz 42.800 zł kosztów procesu. Zdaniem konsumenta roszczenie banku było przedawnione. Sąd ocenił jednak, że roszczenie jest zasadne – i właśnie dlatego zapytał TSUE, czy obciążenie konsumenta tak wysokimi kosztami jest zgodne z prawem unijnym.
TSUE przeformułował pytanie i bardzo jednoznacznie orzekł: Art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają obciążyć konsumenta — jako pozwanego — kosztami procesu znacznie wyższymi niż te, które poniósłby, gdyby przegrał „swoją” sprawę o nieważność umowy. Trybunał podkreślił, że: konsument nie może być zniechęcany ryzykiem wysokich kosztów, ochrona wynikająca z dyrektywy 93/13 musi być realna i skuteczna, przepisy krajowe nie mogą prowadzić do efektu mrożącego. To oznacza, że bank nie może zagrozić konsumentowi wysokimi kosztami procesu, próbując wymusić rezygnację z walki o swoje prawa.
W praktyce oznacza to, że koszty procesu zasądzone od konsumenta (jeśli przegra sprawę o zwrot kapitału) nie mogą być wyższe niż te, które zapłaciłby, gdyby przegrał swoją wcześniejszą sprawę „frankową”.
Jeśli masz kredyt frankowy i nie korzystasz jeszcze z pomocy prawnej w zakresie ustalenia jego nieważności zachęcamy do kontaktu!
